Æbingastins

Ligging Deze stins heeft gestaan in Hijum, gemeente Leeuwarderadeel.

 Afbeelding van de stins in 1723 door Jacobus Stellingwerf
Ontstaan De oudste vermelding van deze Stins stamt uit de 15e eeuw.
Geschiedenis Dr. G. Abma vermeldt als grondlegger van de Aebingastins Fecke Gosses Aebbinga, die in de 15e eeuw grietman van het ‘Noordelijk Trimdeel van Leeuwarderadeel’ was. Of dat klopt is twijfelachtig, want in 1420 worden hier reeds Gosse Æbingha en zijn vrouw Trijn Goffedr. Roorda vermeld.
Het ‘Register van den Aenbrengh’ uit 1511 waarin werd opgetekend wie eigenaren en gebruikers van landerijen waren, vermeldt onder Hijum een zekere Bennert Abingen. Hij was niet alleen eigenaar van bepaalde stukken grond, maar voornamelijk pachter van landerijen van de grootste grondbezitter van Hijum, het klooster Mariëngaarde.

Rond 1787 werd Hijum als volgt beschreven in de ’Tegenwoordige Staat der Vereenigde Nederlanden, vervattende het vervolg der beschryvinge van Friesland’ (14e deel): "Hyem, gelegen aan de vaart Hyemer meer genoemd, welke de scheiding is van Leeuwarderadeel en Ferwerderadeel. Dit dorpje is klein, doch het voornaame Stamhuis van de Aebinga’s, hebbende hier in de vyftiende eeuw gewoond. Feike Æbinga, Grietman van Leeuwarderadeels Noorder-Trimdel. Ook liggen hier de overblyfzels van het sterke Slot van Eminga, niet ver van Æbinga State. Weleer werden deeze Staten door twee haatdraagende zusters bewoond, welke een geweldigen kryg in deezen hoek veroorzaakten. Hyem heeft 14 stemmen."

Op een oude kaart van Het Bildt en omstreken staat Æbinga stins getekend als een torenstins van drie verdiepingen hoog met zogenoemde arkeltorentjes op de vier hoeken en daar tussen een schilddak. Aan de hand van de ruïne die Stellingwerf in 1723 tekende valt af te leiden dat stins later, hoewel iets beter bewoonbaar gemaakt, nooit is uitgegroeid tot een state. De Aebinga’s zijn dan ook al vrij vroeg ‘uitgevlogen’ naar andere oorden.
Bewoners ca 1420 Gosse Æbingha en zijn vrouw Trijn Goffedr. Roorda
ca 1450 Feycke Gosses Æbingha en zijn vrouw Ael Sasckersdr. Jelmera
ca 1475 - na 1494 Schelte Feyckes Æbingha
ca 1500 waarschijnlijk Ruurt van Æbingha
1511 Binnert Æbingha
Huidige doeleinden Op de plaats van deze stins is nu akkerland.
Opengesteld n.v.t.
Foto's Kaartje met de Stinsen rond Marrum, Hallum en Hijum
Bronnen Tekst: Archief van J. Leemburg
“Ljouwerteradiel” door dr. G. Abma, 1984
Google Earth
Afb. 1: Langs stinsen, states en andere voorname huizen in Friesland, 1979
Afb. 2: archief J. Leemburg