Andringa State te Oldeboorn

Ligging Deze state lag dicht bij de kerk van Oldeboorn, gemeente Utingeradeel, nu Doelhôf 1 (pastorie) en Lycklema’s Leantsje 1 (resterende vleugel state).

Oude foto van de State uit ca 1875

Ontstaan De oudste vermelding dateert uit de 16e eeuw.
Geschiedenis Deze state geldt als het stamhuis van de familie Andringa. In de vijftiende eeuw komen we Thiart Jorrits Andringa tegen, die grietman van Utingeradeel is. Een funktie die ze niet generatie op generatie vervulden, omdat de familie Andringa niet geliefd was bij de regering in Brussel. Gedurende de 16e eeuw bekleedden ze helemaal geen hoge funkties; de oorzaak hiervan lag daarin, dat ze anti-Habsburg gezind waren. Pas na de Hervorming keerden ze weer terug als grietman.
Na het uitsterven van de familie Andringa, gaat de State over in handen van de familie Lycklama a Nijeholt. Veel leden uit deze familie komen we tegen als grietman. In 1882 wordt de State verkocht aan de Hervormde Kerk, die het huis gaat gebruiken als pastorie. Twaalf jaar later voldoet de State niet meer en wordt grotendeels afgebroken. Er voor in de plaats komt een villa.

In "De Tegenwoordige Staat van Friesland" uit 1788 wordt gemeld: "Ten Zuidwesten der kerk vindt men Andringastate, jaaren aan een bewoond door Grietslieden uit dat geslacht, en uit hetzelve overgegaan aan den tegenwoordigen Grietman Lyklama van Nieholt, die hier, voor 15 of 20 jaaren, een nieuw en pragtig huis heeft gebouwd".
De State moet volgens de "Tegenwoordige Staat" verbouwd zijn rond 1770. Van dit huis kennen we een fraaie schets van J. Gardenier Visser, die ongeveer in hetzelfde jaar als de uitgave van de Tegenwoordige Staat vervaardigd werd.

We zien hierop een statig gebouw, dat met de brede gevel naar de hoofdstraat was gericht. Het terrein was afgescheiden van de hoofdstraat door een ijzeren hek tussen natuurstenen pilaren. Het gebouw is in zijn geheel onderkelderd met een flink souterrain met daarboven in de rechtervleugel een zeer hoge bel-etage. Deze bel-etage was waarschijnlijk zo hoog door een representatieve zaal, die zich daarachter bevond.
Via een trapbordes kon men de ingang met versieringen in Lodewijk XV-stijl bereiken, die zich in de middenpartij bevond. Deze middenpartij was drie ramen breed en was bekroond met een fronton met snijwerk en wapens, een motief dat weer beter bij de Lodewijk XVI-stijl past. Zowel de linker- als de rechter vleugel zijn twee ramen breed, terwijl zich in de linkervleugel boven de hoofdverdieping nog een gedrukte, half in de kap gebouwde verdieping, een mezzanine, bevindt. Op de hoeken van het dak staan grote schoorstenen.

Enkele jaren voor de afbraak zijn er nog foto's gemaakt van de State. We zien hierop dat de State wel verbouwd is, maar niet wezenlijk veranderd. De belangrijkste wijzigingen zijn de twee vensters van de mezzazine, die dichtgemaakt zijn en de schuiframen met kleine roeden, die vervangen zijn door acht- en vierruits empire-vensters. Tot slot laat de foto van de achterkant zien, dat de State ook een fraaie tuinaanleg kende.
Bewoners vijftiende eeuw Thiart Jorrits Andringa
familie Andringa
familie Lycklama a Nijeholt
1832 jonker Tinco Lycklama à Nijeholt, "Lid der Staten-Generaal"
Huidige doeleinden De pastorie die nu de naam "It Andringahûs" draagt is gebouwd op de plek waar ¾ van de state heeft gestaan. Het witte huis op de foto rechts van deze woning is de resterende linkervleugel (van buitenaf gezien rechts) van Andringa State.
Opengesteld De woningen worden particulier bewoond en zijn niet toegankelijk.
Foto's Oude foto van de tuinzijde van de state uit ca 1875 Kerk, pastorie en restant van de state in 1982 De overgebleven zijvleugel in 1982 Groene Kruis gebouw Pastorie en zijvleugel state vanuit het oosten gezien in 1982
Het restant van de state en de pastoriewoning op 7 mei 2011 Tekening van de state door J. Gardenier Visscher, eind 18e eeuw
Bronnen Tekst: Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992
Foto 1 t/m 5: Fries Fotoarchief
Foto 6: archief van J. Leemburg
Afb. 1: Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992