Bolta S(t)ate te Anjum

Ligging Boltawei 2 te Anjum, gemeente Dongeradeel.

Foto van de Bolta sate op 25 april 2010

Ontstaan Omtrent het ontstaan van de s(t)ate is niets bekend.
Geschiedenis Verschillende sates en states in de Dongeradelen droegen de naam Bolta; ook personen met de familienaam Bolta komen herhaaldelijk voor. Zo worden er goederen Bolta in Holwerd, Anjum en Morra genoemd, en families te Holwerd (later Eysinga genoemd) en te Morra. Soms lijken er verbanden tussen de verschillende huizen en personen te zijn, maar de precieze aard van die relaties blijft onduidelijk.

Bolta te Anjum was in 1511 83 pondematen groot. Bewoner was toen Jwka Bouta, die zijn naam hetzij aan het goed ontleende, hetzij een (verarmd) familielid was want eigenaren waren Syurt Aebingha en Frouck Heemstra. Omdat Syurt de kleinzoon was van Beits Bolta en (oude) Syurd Aebingha, en omdat Frouck (Riemersma, weduwe van Syds) Heemstra de schoondochter van Beits Bolta uit haar (tweede) huwelijk met Schelto Scheltema was, lijkt deze sate dus afkomstig te zijn geweest van Beits Bolta. Beits Bolta, die in de tweede helft van de 15de eeuw leefde, kan niet in een filiatie met andere Bolta's worden geplaatst.
Ook van andere hoofdelingen met grondbezit te Anjum kunnen voorouders met de naam Bolta worden aangewezen. Zo was de dichtbij Bolta gelegen Rodmersma sate (Anjum FC32) in 1511 gemeenschappelijk eigendom van de Appingedamster hoofdeling Snelger Houwerda, met een moeder N.N. Bolta, en van Wilke Holdinga met een moeder Liupk Syurdsdr Bolta uit Morra. Het is opmerkelijk dat Snelger Houwerda ook in het aan Anjum en Morra grenzende Lioessens grond bezat samen met Bolta-erfgenamen: namelijk met "Focke Ropta erven", die een moeder Bolta (alias Eysinga) hadden en dus tot de nakomelingen van de Bolta's van Holwerd behoorden. De precieze (eventuele) relatie tussen al deze Bolta's - te Holwerd, Beits Bolta, Bolta gehuwd met Houwerda, Bolta te Morra en latere Bolta's in Morra is echter onduidelijk.
In 1640 en later vertoonde Bolta te Anjum geen bijzondere kenmerken (stinswier, gracht) die aan een herenhuis of stins herinnerden. Het perceel kad. Anjum D393 had in 1832 wel een "singel-achtige" vorm, maar staat als ‘boomgaard’ geregistreerd.

De huidige boerderij (schuur) is gebouwd in 1894 waaraan Lieuwina Lieuwes Sytsma op 19 april van dat jaar de eerste steen legde, het woonhuis is duidelijk van later datum.
Bewoners rond 1500 Beits Bolta (?)
1511 Syurt Aebingha en Frouck Heemstra eig., Jwka Bouta gebr.
1832 Lieuwe Idses Sytsma
1864 Lieuwe Sytsma
2010 L.M. Dijkstra
Huidige doeleinden Op het stateterrein staat nog steeds een boerderij.
Opengesteld n.v.t.
Foto's
Bronnen Tekst: Jan Leemburg
P.N. Noomen, De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners, 2009
De website hisgis Foto 1: Jan Leemburg