Dambitz State te Lichtaard

Ligging Dambitz state stond ten westen van de kerk van Lichtaard, gemeente Ferwerderadeel.
Ontstaan Wanneer deze state precies is ontstaan is onbekend.
Geschiedenis Van de adellijke familie Von Dambitz is mij weinig bekend en ook de state te Lichtaard wordt niet door historici beschreven. Zelfs Herma M. van den Berg die vele monumenten in noordoost Friesland heeft beschreven rept niet over deze state. De vraag rijst dan ook of dit ooit méér dan een (heren)boerderij geweest is.
Wumkes vermeldt in zijn boekje over Minnertsga dat de Dantziger edelman “Jan Dambitz” getrouwd was met Ynts van Scheltema en dat in 1602 hun zoon Valerius geboren is te Lichtaard. Mogelijk was de s(t)ate voormalig Scheltemagoed. Rond 1600 werd de state dus bewoond door Johann von Dambitz, zoals zijn naam officieel luidde en Ynts van Scheltema.

Hoeveel kinderen zij hadden is mij niet bekend. Bovengenoemde Valerius woonde later te Minnertsga op Het Roodhuis, maar vermoedelijk is hij de “jr. Dambits” die in het stemkohier van 1640 als eigenaar vermeld is. De boerderij was toen in gebruik bij Rintie Douwes.
In 1698 is er in het stemkohier sprake van “jr. Dambits”, zonder vermelding van zijn voornaam. Aangenomen mag worden dat het niet dezelfde jonker is als in 1640. In het floreenkohier uit 1700 is als stemgerechtigde uit dit goed vermeld “jr. Dambitz nom. ux.” wat betekent dat de state/boerderij eigendom was van zijn echtgenote. Wijbe Wijbes was toen de gebruiker van de 70 pdm grote boerderij.
In 1728 was het voor de helft eigendom van de weduwe van kapitein Dambitz en voor de andere helft viel het in “de boedel van Pietie Luytiens” terwijl Jan Andries gebruiker was.
Een eeuw later, in 1832, vinden we “Theodorus Kluerda Wierdsma en mede eig.” in het kadaster vermeld.
In 1952 was de boerderij bewoond door de familie Kroodsma.
Bewoners 1640 “jr. Dambits” eig. en Rintie Douwes gebr.
1698 “jr. Dambits” eig. en Wybe Wybes gebr.
1700 “jr. Dambitz nom ux. » en Wijbe Wijbes gebr., 70 pdm groot
1728 weduwe kapitein Dambitz 1/2 en “de boedel van Pietie Luytiens” 1/2
1832 Theodorus Kluerda Wierdsma en mede eig.
1952 fam. Kroodsma
Huidige doeleinden Van de State is niets meer terug te vinden. Op het deels nog omgrachte terrein staat een boerderij.
Opengesteld De boerderij is particulier bewoond en niet toegankelijk.
Foto's
Bronnen Tekst: Jan Leemburg
A.D. Wumkes, Om toer en tsjerke fan Minnertsgea, 1948