Dekemahuis (1) te Leeuwarden

Ligging Dit huis stond ter plaatse van Grote Kerkstraat nr. 12 in Leeuwarden.

Reconstructietekening van het huis rond 1750 door M.W. Meijer (1980)

Andere benamingen de Franse school, de Kostschool voor Jonge Jufvrouwen
Ontstaan Het oorspronkelijke huis werd gebouwd in de 15e eeuw of daarvoor, het wordt in ieder geval in 1480 op deze plek aangegeven.
Geschiedenis De eerste te achterhalen eigenaresse van het huis was vrij zeker Jel van Dekema, die ook Minnemahuis in eigendom kreeg. Door vererving kwam het in 1609 in handen van de familie Van Aebinga. In 1680 werd het huis door twee erfgenamen verdeeld en in twee woningen gesplitst, die beide werden verhuurd. Drie jaar later kwamen ze weer in één hand.
Het complex schijnt vervolgens een aantal jaren door prinses Albertine Agnes gehuurd te zijn, waarschijnlijk voor haar personeel. Het huis blijkt eigendom te zijn van Margaretha Rooda, weduwe van de ‘castelein van Sijne Hoogheit d’Heere Prince van Oranje en Nassau’ als zij in 1723 het hoekpand aan de steeg aankoopt en bij haar woning voegt.

In de eerste helft van de 19e eeuw zijn de beide helften weer afzonderlijk in gebruik. Het oostelijke deel, ongetwijfeld de diepe oostelijke vleugel en het dwarse middenstuk, werd bewoond door de eigenaar. De beide diepe vleugels aan de westzijde verhuurde hij vanaf 1800 aan de Franse kostschoolhouder L.M.A. Waubert de Puiseau die er zijn ‘Kostschool voor Jonge Jufvrouwen’ hield. In 1807 werd dit deel van het huis door de kostschoolhouder aangekocht. Ook deze eigendomssplitsing was van korte duur, want reeds het volgende jaar kocht hij ook de andere helft aan. Sindsdien had het pand weer één eigenaar en één bestemming. Toen de heer Waubert de Puiseau in 1828 naar de provincie Luik vertrok werd de school voor 7.000 gulden door de gemeente overgenomen, die het complex liet verbouwen en uitbreiden. Nog geen 20 jaar later vond men het gebouw verouderd. In 1846 liet het gemeentebestuur het gebouw slopen en er een nieuw schoolgebouw verrijzen, ontworpen door Thomas Romein.
Bewoners 1565 - 1583 Jel van Dekema
1583 - 1609 erfgenamen van Jel van Dekema
1609 - fam. Van Aebinga
1680 - ‘twee erfgenamen’
1723 Margaretha Rooda
1807 - 1828 L.M.A. Waubert de Puiseau
1828 - heden gemeente Leeuwarden
Huidige doeleinden Van het huis is niets meer terug te vinden; ter plaatse staat nog het in 1846 door Thomas Romein ontworpen schoolgebouw.
Opengesteld n.v.t.
Foto's Foto van het huidige gebouw op plaats van Dekemahuis op 30 nov. 2006 Het Dekamahuis en hof op de plattegrond van J. Sems uit 1603
Bronnen Tekst: Jan Leemburg
"Geschiedkundige beschrijving van Leeuwarden" door W. Eekhoff, 1846
"Adelshuizen in Leeuwarden" door M.W. Meijer, 1980
Foto 1: Archief van J. Leemburg
Afb. 1 en 2: Archief van J. Leemburg