Dodinga State te Engwierum

Ligging Dodinga State lag aan de westzijde van de dorpsterp van Engwierum gemeente Dongeradeel.

De boerderij op het stateterrein in april 2010

Andere benaming Donia State
Ontstaan Omtrent het ontstaan van de stins/state is niets bekend.
Geschiedenis Als Bennert Doenya huis toe Engwierum wordt het huis in 1473 genoemd; indirect misschien in de naam van de bewoner in 1422 als Dodinga.
Bij het grote verbond tussen Schieringers en Vetkopers in 1422 behoorde een Botte Dodinga tot de Vetkopers. (*1) In 1473 belegerden de rechters van Oostergo het huis van Bennert Doenya omdat Bennert "rebels" was tegen het recht, de landgemeente en de rechters. Bondgenoot van Bennert was Broer Meckema. Bennerts gevangenneming, waarbij ook het huis verwoest werd, wordt door Worp van Thabor uitgebreid beschreven. Bennert werd tussen Ter Lune en Dokkum doodgeslagen door zijn bewakers, toen hij aan het vonnis in Dokkum probeerde te ontkomen door zich telkens van zijn paard te laten vallen.
In 1491 sloten Bennert Eysinga te Engwierum en Botta Eeskz Donya zich bij het verbond met Groningen aan. In 1511 was Botte Doynie eigenaar van 42 pondemaat die hij zelf gebruikte; verder trok hij renten uit twee huissteden.
Zijn weduwe Ymck komt in 1543 voor. In 1560 vinden we dan een verkoop van delen van Donye-huisinge en van landerijen door de erfgenamen van Ymck (Berns 21, m, 2,843 en 857). In 1611 is het goed in handen van J. Jansz Donia, die zich dus naar het goed noemt en er een boerderij bezit. De boerderij is in 1832 een beleggingseigendom van olieslager D. Zeper te Leeuwarden.

Het terrein van Dodinga of Donia lag dus binnen de ringweg van de terp onmiddellijk ten westen van de kerk, een zeer oude situatie, zoals veelal bij belangrijke staten voorkomt. De ringweg loopt nog steeds met een bocht om het terrein heen.
De thans hier aanwezige boerderij is van het kop-hals-romptype, zoals ook op de kadastrale minuut (1832) wordt aangegeven. Het woonhuis dateert echter uit 1883, maar kan op de oude fundamenten gebouwd zijn; de schuur is blijkens ankers in 1863 herbouwd.

In de Nieuwe Tijd was Donia een gewone boerderij, hoewel de naam Donia/Dodinga wel bekend bleef. Op de kaart van 1664 werd Dodinga zelfs nog als "edele state" aangegeven. Op grond van de ligging, direct ten westen van de kerk, gaat het mogelijk om een oude hoofdelingenpositie.

(*1) Betrouwbaarder varianten van deze tekst noemen echter een Bocke Dodynga. Zie verder Donia te Dantumawoude.
Bewoners 1422 Bocke Dodynga
1473 Bennert Doenya
1491 Botta Eeskz Donya
Huidige doeleinden Op het stateterrein staat een boerderij.
Opengesteld n.v.t.
Foto's
Bronnen Tekst: Jan Leemburg
P.N. Noomen, De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners, 2009
Herma M. van den Berg, De monumenten van geschiedenis en kunst, Noordelijk Oostergo, De Dongeradelen
De website hisgis
Foto 1: Jan Leemburg