Doma stins en State te Anjum

Ligging Doma was een eigenerfde stins en state aan de Alddyk 6 onder Anjum, gemeente Dongeradeel.

Hoogtekaart van terrein van de huidige boerderij

Andere benaming Douma State, Clemijnsstate
Ontstaan Omtrent het ontstaan van de stins en state is niets bekend.
Geschiedenis In 1511 komen we in de archieven een Doumastate tegen, die volgens Iedema-Keune identiek moet zijn met deze State. Doumastate is een 32 pondemaat groot eigengoed.
In 1600 was dit het grootste bedrijf onder Anjum.

In 1671 vindt de verdeling plaats van de onroerende goederen, die in bezit zijn geweest van de in 1670 overleden jonker Watze van Roorda. Hij is een zoon van Johan van Roorda en Ida van Lezaen. Zij woonden op Galeslot State onde Hurdegaryp en zijn voor 1970 overleden. Watze van Roorda was van 1665 - 1670 grietman van Rauwerderhem en in 1670 ook lid van de Gedeputeerde Staten van Friesland. De moeder van Watze is eerder getrouwd geweest met Sabe van Wissema, waarvan in 1670 nog twee kinderen in leven zijn: Lucia en Sabinus van Wissema. Lucia was inmiddels weduwe van Carel van Roorda, die grietman van Idaarderadeel was en samen woonden ze op Friesma State te Idaard.
Sabinus erft onder andere het volgende: "van des overledens vaderlijcke goederen bestaande in de groote plaets met het stins tot Anjum gelegen groot hondert pondematen beswaert met mejers gerechtigheden ende omtrent hondert roeden dycks ende andere lasten daer toe behorende endw specialijck met vier en twintich floreen in de gemene aanbreng [...]".
Bij deze omschrijving ontbreekt de naam van de stins. De heer R. Tolstra vindt dan in het stemkohier van 1640 dat Johan van Roorda één boerderij in bezit heeft in Anjum. In het stemkohier heeft deze het nummer SC15 gekregen en heeft de naam Doma.

Sabinus van Wissema sterft al zeven jaar later en de Doma State vererft op zijn dochter Genoveva Rataller van Wissema. Zij trouwt met Bruno Assuerus van Vierrsen. In 1700 staat de Doma State op naam van Assuerus namens zijn vrouw! Het is niet bekend wanneer de stins gesloopt is.

Op de kaart van Schotanus uit 1690 geeft op deze plaats 'Doma' en ook Eekhoff doet dat in 1855.
De huidige boerderij werd gebouwd in 1872 en is nog steeds omgeven aan drie zijden door brede grachten.
In of voor 1972 krijgt de boerderij nieuwe eigenaars, die niet van Friese afkomst zijn en zij geven de boerderij een nieuwe naam: Clemijnsstate. In 1972 is in de schuur bodemonderzoek gedaan naar bouwsporen, waarbij een bakstenen muur met vier rondbogige gemetselde poortjes aan het licht kwam. Gevonden houtskool en een aantal deels gesinterde bakstenen van 29 x 32 x 7 cm, geelachtig rood gebakken, geven aan dat hier een steenoven geweest is. De gemetselde poortjes zijn in dit verband uitzonderlijk en kunnen erop wijzen dat de oven geen tijdelijk karakter had.
De kadastrale situatie geeft een omgracht klein terrein ten oosten van de tegenwoordige plaats. Mogelijk dat daar de oudste bewoning geweest is en dat men voor de latere boerderij het opgehoogde terrein van de verlaten steenoven in gebruik genomen heeft.

De huidige boerderij wordt bewoond door de familie Bakker en vader en zoon wisten te vertellen dat er bij Doma een "slotsje" gestaan heeft. Bij de boerderij staat een loods en op die plek zou de stins gestaan moeten hebben; vandaar dat er in 1972 geen fundering van een stins gevonden werd.
Ook heb ik de hoogtekaart toegevoegd uit het artikel van de heer Mast. De cirkel geeft de plek van de stins aan. De huidige bewoners wisten ook te vertellen, dat er vroeger een ophaalbrug was over één van de grachten en de verbinding was tussen boerderij, stins en Ald Dyk.
Bewoners - 1657 Johan van Roorda
1657 - 1770 Watze van Roorda
1771 - 1778 Sabinus van Wissema
Huidige doeleinden Op het stateterrein staat nog steeds een (woon)boerderij.
Opengesteld n.v.t.
Foto's Johan van Roorda Ida van Lezaen
Echtpaar Johan van Roorda en Ida van Lezaen
Verantwoording Tekst:
C.W. Braaksma
Bronnen:
Herma M. van den Berg, De monumenten van geschiedenis en kunst, Noordelijk Oostergo, De Dongeradelen
G. Mast, Vijfde stins van Anjum heet Doma, In: De Sneuper, nr. 139, jaargang 33, nr. 3, september 2020, blz 12-13
Afb. 1 t/m 3: G. Mast, Vijfde stins van Anjum heet Doma