Donia State te Hidaard

Ligging Deze State stond vlakbij het dorp Hidaard, maar stond vroeg op het grondgebied van Easterein, gemeente Súdwest-Fryslân.

terprestant van Donia State

Ontstaan Deze stins komt in elk geval vanaf het begin van de 15e eeuw voor.
Geschiedenis De familie Donia had al in het begin van de 15e eeuw dit Doniahuis te Easterein in bezit. In de eerste helft van de 15e eeuw komen we Auck Benedictusdr van Donia tegen, waarvan de namen van haar ouders onbekend zijn. Mogelijk is zij de laatste telg uit het oude geslacht Donia. Door haar huwelijk met Sierck van Harinxma komt de stins in bezit van deze familie. Sierck gaat zich dan ook "van Donia" noemen en hij is hoofdeling en heerschap. In 1459/1460 wordt de stins in brand gestoken, waarbij hun zoon Sierck van Donia een poos gevangen gehouden wordt door Douwe Sjaerda.
Dat de stins in brand gestoken wordt, komt door de strijd die van 1458 tot 1464 woedt tussen de Schieringers en Vetkopers, wordt naar deze familie Donia-oorlog genoemd.

Het Doniahuis is vanaf 1500, in de Nieuwe Tijd, nog steeds het belangrijkste huis van Easterein.
De jongste zoon, die weer Sierck heet, volgt zijn vader op als bewoner van het Doniahuis en hoofdeling te Easterein. Hij sterft in 1477. Het is in die tijd traditie dat de jongste zoon opvolgt.
Sierck heeft ook weer een zoon, die Sierck heet. En deze woont in 1511 te Easterein op de State (volgens het Register van den Aanbreng), maar later in Sneek. In 1511 blijkt hij ook bezit te Terzool te hebben. Hij was olderman van Sneek en werd in 1515, 1517 en 1522 genoemd als grietman van Hennaarderadeel. In 1523 reist hij met Keimpe Jongema naar de Hertog van Gelre om steun te vragen tegen de Bourgondiërs (zie Worp van Thabor V-328). Hij trouwt met Syts ten Indyck van Campen. Twee zonen van Sierck, Lolcke en Sierck, verkopen in 1538 samen met hun moeder Syts een rente uit Doniagoed te Easterein (HEN 37-429), terwijl in 1541 zoon Sierck samen met zijn moeder, die dan inmiddels weduwe is, een rente uit "Donia" te Easterein (HEN 37-468).

Van de twee genoemd broers erft Sierck de State. Hij trouwt met Sjouck Douwesdr Douma van Oenema en na haar overlijden met His Elingsdr van Marshorne. In 1540 woont hij op Donia State. In dat jaar verkoopt hij namelijk aan Douwe Epes een rente uit de sate Donia te Easterein "waar hij woont" (HEN 37-433) en ook een rente aan Keimpe Donia (HEN 37-435). Keimpe Donia is een neef van hem die getrouwd is met Tjemck en ook in 1542 verkoopt hij aan hem een rente uit de Sate Donia (HEN 37-476), terwijl in 1544 verkopen Tied Donia en haar man renten uit Donia aan Sierck en zijn eerste vrouw Sjouck (HEN 37-484).
In 1546 kopen Sierck en Sjouck een vaste rente uit “Donia” van zijn zus Tjeets Siercksdr (HEN 38-70). Sierck wordt genoemd als grietman van Hennaarderadeel in 1550 tot zijn overlijden in 1569. Zijn weduwe verhuurt in 1575 als His Donya de sate “Donia” te Easeterein (HEN 40-169).
Hun dochter Ansck Donia erft blijkbaar de State. Zij trouwt met Reyn Aesges van Popma. Hij sterft in 1595 en zij in 1599. Uit dat jaar is de boedelbeschrijving bewaard gebleven van wijlen Ansck Donia), weduwe Reyn Popma op “Donia” te Easterein (HEN 22-156).

De State/stins wordt door het hierbij genoemde ligging door Van der Aa zowel bij Hidaard als Oosterend vermeld. Hij schrijft het volgende over deze State:
DONIAHUIS, voormalige stins, provincie Friesland, kwartier Westergoo, grietenij Hennaarderadeel, onder Oosterend.
DONIA of Donya, voormalige state, provincie Friesland, kwartier Westergoo, grietenij Hennaarderadeel, 1/2 uur ten zuidoosten van Hydaard, waartoe zij behoorde.

Ik ben op zoek naar informatie over deze State.
Bewoners Mij zijn geen namen van bewoners bekend.
Huidige doeleinden Er is niets meer terug te vinden van deze State.
Opengesteld n.v.t.
Foto's Boerderij en terprestant (2011) Puinbrokjes gevonden op terprestant (2011)
Verantwoording Tekst:
C.W. Braaksma
Bronnen
A.J. van der Aa, Aaardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden, 14 delen, 1837 - 1851
P.N. Noomen, De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners, Verloren, 2009
De website hisgis
Website van Simon Wierstra
Foto 1 t/m 3: Archief van de heer J. Leemburg