Eysma stins te Oudwoude

Ligging De stins stond onder Oudwoude, gem. Kollumerland, ten oosten van de weg in Wijgeest, even ten noorden van de Zwarteweg, op kerkeland; het land, groot ruim 9 pondemaat, strekt vandaar tot aan de Hautmaer, d.i. de verkavelingscheiding tussen Wijgeest en Oudwoude.
Andere banaming Benners hues, Eysema huys
Ontstaan Het is niet bekend wanneer de stins gebouwd werd.
Geschiedenis Een stins die in 1468 werd vernietigd en nadien mogelijk niet meer herbouwd was Benners hues of Eysema huys up de Wygast. Met andere Kollumerlandse edelen verzette Benner of Binnerd Eysema te Wijgeest zich in 1467 tegen het verbond van Kollumerland met de stad Groningen, waarbij ondermeer werd overeengekomen het kasteel of blokhuis te Kollum te bouwen. Hij schijnt spoedig daarna te zijn overleden. Het jaar daarop werd zijn huis op Wijgeest door de tegenstanders van Groningen voorzien van proviand en soldaten om de Groninger plannen te dwarsbomen. De stad belegerde daarop het huis met "bussen" en ander geschut. Syberch, de weduwe van Binnerd Eysma, gaf zich daarop met 24 manschappen over en mocht ongedeerd vertrekken. De stins en drie steenhuizen te Kollumerzwaag werden echter in opdracht van de Groningers neergehaald.
Twee jaar later, in 1470, sloot Syberch met haar tweede echtgenoot, Lyudo Yellinge, hoofdeling te Britsum (van oorsprong een Sytsma), een vredesverdrag met Groningen. Haar kinderen kregen de Eysma-goederen terug, op voorwaarde dat ze er geen huis sterker weder tymmeren zouden, dan met toestemming van Groningen. Een jaar eerder, in 1469, had Sibrich Eisma aan het convent van Veenklooster 1 mad in Westergeester Hemrik verkocht.

In 1543 wordt Eysmahuis niet meer genoemd. Andreae veronderstelt dan ook met goed recht dat de stins niet weer is opgebouwd. Eysma-hiem wordt in 1571 en 1617 nog wel genoemd. Volgens Andreae's beschrijving was dat het kadastrale perceel Westergeest C157, of misschien het direct ten noorden daarvan gelegen perceel (C153).
Bewoners rond 1467 Binnerd Eysema
1470 Syberch, wed Eysma en Lyudo Yellinge
Huidige doeleinden Van de stins is niets meer terug te vinden.
Opengesteld n.v.t.
Foto's
Bronnen Tekst: Tekst: Website van Hisgis
mr. A.J. Andreae, Kollumerland en Nieuw Kruisland, 1883-1885
Afb. 1: Website van Hisgis