Fernia State

Ligging De Fernia State lag in Minnertsga, gmeente Het Bildt.

Foto van de plaats waar de State gestaan zou hebben (10 maart 2005)

Ontstaan De State is in de 15e eeuw ontstaan.
Geschiedenis Fernia State en Haytsma State hadden aan het eind van de 15e eeuw samen een eigen kapel, gesticht door Atte Fernia en zijn en zijn buurman Atte Haitsma. De kapel stond tussen beide stinsen in en had een eigen priester die onderhouden werd uit de opbrengst van 74 pondemaat land onder Firdgum. Deze landerijen werden wel het "Capelle vrijleen toe Mynnersgae" en het "Fernia capelle leen" genoemd. De functie van priester werd in 1543 vervuld door Offcke Offckes van Haytsma, een kleinzoon van stichter Atte Haitsma.
Atte Fernia was getrouwd met His Dotinga. Hun zoon Theunis werd in 1529 grietman van Hennaarderadeel en was eigenaar van de state.

In 1568 woont hier Atte Fernia, een neef (oomzegger) van Theunis, die in dat jaar door de Spanjaarden werd verbannen vanwege zijn protestantisme. Atte was getrouwd met Ansck van Roorda.
In 1569 overlijdt Caerel van der Nitszen volgens de grafzerk in de Hervormde kerk. Destijds was zijn zoon Martinus eigenaar/bewoner van het landhuis dat op de plaats van Fernia State stond en vrijwel zeker woonde zijn vader op zijn oude dag bij hem in. Martinus van der Nitzen was in 1574 volmacht voor Minnertsga en omstreken op de Landdag en ging nog hetzelfde jaar naar Don Louis de Requesens om beklag te doen over het bestuur van Caspar de Robles.

Na hem nam zijn zoon Carel van der Nitzen het roer over. Carel was getrouwd met Ath van Offenhuysen. Hun portretten hingen in 1948 in het Fries Museum en wellicht nog steeds.
Hoe de Van der Nitzens aan het huis gekomen zijn? Er zijn familiebanden; Ath van Offenhuysen was een afstammeling (kleindochter) van Auck Fernia, een zuster van bovengenoemde Theunis. Deze Auck was getrouwd met een Van Offenhuysen.

Wat er gebeurd is zullen we waarschijnlijk nooit weten, maar al in 1543 wordt in een koopakte gesproken van de "Fernije-landen" en niet meer van Fernia State of, zoals gebruikelijk, de naam van de eigenaar van de betreffende state. De adellijke state is dan inmiddels vrijwel zeker een ‘gewoon’ woonhuis geworden. In 1640 wordt Fernia nog aangeduid met "Huys ende hoff", waaruit af te leiden valt dat het nog wel een groot huis is met allure en een flinke tuin eromheen. Een state in de juiste betekenis, dus een adellijke woning met een aantal hectares eigen land eromheen, was het niet meer.
Bewoners 15e eeuw Atte Fernia 1529 Theunis Fernia 1568 Atte Fernia 1569 Martinus van der Nitzen Carel van der Nitzen
Huidige doeleinden Op de plaats van de vroegere state bevindt zich nu de pastorie van de Gereformeerde Kerk
Opengesteld De pastorie is niet toegankelijk.
Foto's
Bronnen Tekst: "Beschryvinge van de Heerlyckheydt van Frieslandt" door Chr. Schotanus (1664)
"Tegenwoordige staat van Friesland" ca. 1780
"De historie gaat door het eigen dorp" van A. Algra (1955-1960)
"Om toer en tsjerke fan Minnertsgea" van A.D. Wumkes
"Minnertsgea" van P.B. Winsemius
Foto 1: J. Leemburg