Galeslot bij Hurdegaryp

Ligging Deze State stond bij Hurdegaryp, gemeente Tytsjerksteradiel.
Ontstaan De familie Galeslot komt al in 1478 voor, maar het is niet zeker of er ooit een stins stond.
Andere benaming Roorda State, Gelaslaet, Gheellesloet
Geschiedenis De oudste vermelding van de familie Galeslot betreft Folka Wytiaz toe Gelaslaet, die in het jaar 1478 land onder Tietjerk verkoopt. Door een belending die vermeld wordt in 1543 weten we dat 'Gheellesloet' ten westen grensde aan 'de pastoerslanden.' De naam is niet afgeleid van slot maar van sloot. Het land grensde aan de sloot die de grens vormde tussen Hurdegaryp en Rijperkerk.
Langs de Oudeweg lag vroeger een stinswier, mogelijk heeft hier een stins gestaan, die de voorganger was van het huis Galesloot. In de 16e eeuw wordt er een nieuwe State gebouwd, die waarschijnlijk bezit was van de familie Rataller. Volgens D.J. van der Meer werden er in Rijperkerk meerdere buitenplaatsen in de 16e eeuw gebouwd en geldt hetzelfde voor Galeslot.
Tussen 1531 en 1543 komen we als eigenaar Jeroen van Rataller tegen, die in die jaren grietman van Tietjeksteradeel is. Hij wordt opgevolgd door Johan van Rataller, die van 1549 tot 1584 grietman is en in 1590 sterft. Diens dochter Genoveva erft Galeslot van hem. Zij trouwt met Wolphert van Lezaen, die haar vader opvolgde als grietman. Zowel Genoveva als Wolphert liggen in Hurdegaryp begraven.

Het laatst genoemde echtpaar had maar één dochter, Ida van Lezaen geheten. Zij trouwde eerst met Sabe Jans Wissema en in 1628 met Johan Watzes Roorda, waarmee Galeslot in de familie Roorda komt en ook de naam Roorda State krijgt.
Na de dood van Ida in 1648 en de dood van Johan in 1657 vererft "de kostelycke zate ende landen, bestaende in een huisinge, schuyre, hovinge, bomen ende plantagie Gaeleslot genoemd" op hun zoon Watze Jans Roorda. Galeslot wordt dan in 1664 vermeld als belangrijke eigenerfde state. Zes jaar later sterft Watze kinderloos.

Op de kaart in het atlas van Halma uit 1718 zijn de grachten rondom het huis goed te herkennen en in 1723 maakt Jacobus Stellingwerf een tekening van Roorda State. Bij de State bevond zich een eendenkooi, die we al op de kaart van Schotanus uit 1664 tegen komen.
In de 18e eeuw veranderde de State in een boerderij; in de archieven vinden we dat Gielt Claassen Reitsma in 1828 eigenaar is, wat hij dan al een aantal jaren is, en in 1832 Gerrit Gjalts Reitsma.
Bewoners
Huidige doeleinden De gracht die vroeger rondom Galeslot liep, is bewaard gebleven.
Opengesteld n.v.t.
Foto's
Bronnen Tekst: P.N. Noomen
P.N. Noomen, De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners, 2009
De website hisgis
P.N. Nomen: hartelijk dank voor alle informatie en het vele onderzoek!!