Harinxma State te Jelsum

Ligging De Harinxma State stond te Jelsum, gemeente Leeuwarderadeel.

Tekening van de state in de 18e eeuw door J. Stellingwerf 'Mokkema' genoemd

Andere benaming Mockema State
Ontstaan Het ontstaan van de state is niet bekend.
Geschiedenis We weten maar bitter weinig van deze state.
Van der Aa meldt in zijn Aardrijkskundig woordenboek: “HAERSMA, Haarsma, waarschijnlijk dezelfde state die, welke op de kaart van Schotanus, Harinxma geheeten wordt, voorm. state, prov. Friesland, kw. Oostergoo, griet. Leeuwarderadeel, arr., kant. en 1 u. N. van Leeuwarden, 5 min. N. van Jelsum, waartoe zij behoorde.”
Volgens de heer De Jong slaat Van der Aa hier de plank faliekant mis. Op de kaart van Schotanus staan beide states vermeld, een flink eind uit elkaar en ook Eekhoff weet rond 1845 wel beter. Haersma State stond dan ook ruim tien minuten lopen ten oosten van het dorp en Harinxma op de zogenoemde “achterste terp” vlak ten noorden van de kerk en bijna tegen de dorpsterp aan.

In 1708 was grietman Ernst Mockema van Harinxma thoe Slooten eigenaar van de State. Het is vrij zeker dat deze grietman de state bewoonde afgaande op zijn naam en de beide benamingen die voor de state gebruikt zijn. Maar dat is dan ook alles wat we van deze state weten en dat dus nog niet eens zeker.

In ‘Jelsum, sporen uit een recent en ver verleden’ komt nog de volgende tekst voor: “De terp zelf en de aansluitende oeverwal kent een duidelijke blokverkaveling: de afwatering moest gegraven worden en rechttoe rechtaan ligt dan voor de hand. Overigens is dit niet het geval met een sloot die vanaf het kerkje naar het noorden loopt. Maar deze sloot is dan ook de oorspronkelijke slotgracht van de reeds lang verdwenen Harinxmastate!”
Bewoners 1708 Ernst Mockema van Harinxma thoe Slooten
Huidige doeleinden Op de plek waar de state heeft gestaan is nu weiland.
Opengesteld n.v.t.
Foto's
Bronnen Tekst: Tekst: Jan Leemburg
"Jelsum troch de tiden hinne" door H. de Jong
Site van Eelco Bonnema
“Ljouwerteradiel” door dr. G. Abma, 1984
Afb. 1 "Jelsum troch de tiden hinne", origineel in prentenkabinet Fries Museum