Harinxmastins te Sloten

Ligging Deze Stins stond bij de stad Sloten.

Plattegrond van Sloten uit midden 17e eeuw (geheel links de dwinger)

Ontstaan Het gebouw werd mogelijk in de 13e eeuw gebouwd.
Geschiedenis De stad Sloten ontstond langs de handelsweg van Bentheim naar Stavoren in de dertiende eeuw. Waar deze weg gekruist werd door een andere belangrijke weg, was een versterkt huis gebouwd, dat deze kruising beheerste. Dit huis werd waarschijnlijk door de Harinxma's of een voorvader van hen gebouwd.
In de vijftiende eeuw wordt de Stins in ieder geval bewoond door afstammelingen van Haring Donia (circa 1400), die zich Haringsma en later Harinxma noemden.

In het midden van de vijftiende eeuw woonde Watze Bockes Haringsma in het huis. Een afstammeling van hem, Homme Harinxma, die getrouwd was met Doedt van Mockema, is waarschijnlijk de laatste bewoner geweest. Zij wonen namelijk later in de Sjuxmastate te Waaxens. De afstammelingen van Homme en Doedt gingen zich Van Harinxma thoe Slooten noemen.

Omstreeks 1560 wordt de eerste kaart van de kleine stad Sloten gemaakt, maar het versterkte huis is dan al verdwenen. De Stins moet in elk geval een hoog of breed stenen bouwwerk geweest zijn.
Wellicht heeft het huis dienst gedaan als tolhuis: als controlepunt voor het betalen van de passagegelden. Het is echter ook mogelijk dat er bij het kruispunt van weg en gracht, bij de brug, een afzonderlijk tolhuis heeft gestaan.

Tijdens verschillende belegeringen van Sloten, wat regelmatig voorkwam omdat Sloten een strategische nederzetting was, had de stins voldoende bescherming geboden. Maar bij een beleg in 1523 werd het gedeeltelijk gesloopt en in 1531 op last van Karel V geheel ontmanteld. Om de plek waar de Van Harinxmastins gestaan had kwam een grote dwinger (bastion) als onderdeel van de vesting Sloten. Deze werd toen Harinxmaschans genoemd.
Bewoners familie Harinxma
midden vijftiende eeuw Watze Bockes Haringsma
Homme Harinxma
Huidige doeleinden Van de Stins is niets meer terug te vinden.
Opengesteld n.v.t.
Foto's Er zijn geen afbeeldingen van de Harinxmastins bewaard gebleven.
Bronnen Tekst: Stinsen en States, adellijk wonen in Friesland, 1992