Jelgersma State te Roordahuizum

Ligging Deze state lag te Tsienzerbuorren ten zuidwesten van Roordahuizum, gemeente Boarnsterhim.

De boerderij op het staterrein op 8 mei 2011

Ontstaan Het ontstaan van de state is niet bekend.
Geschiedenis Jelgersma was woonplaats van een grietmansfamilie en wordt in 1498 in een vetecontext genoemd.
Omdat ook later de naam Hebba Jelgersma nog in Roordahuizum voorkwam, woonde in 1453 mogelijk Hetta Hebbaz Jelghersma, grietman van Idaarderadeel hier. Hij was in dat jaar betrokken bij een overeenkomst tussen het waterschap van de Leppa en vier dorpen rond het Bergumermeer.
In 1498 staken de Leeuwarders Auck Feddis, Schelte opper Geest susters, huys in brand en begonnen ook de nabije huizen in brand te steken. De soldaten van de hertog van Saksen die uit Irnsum kwamen zagen de brand, trokken de droogliggende Moezel over en achtervolgden de Leeuwarders. Bij de weg die van de dijk naar de kerk van Roordahuizum voert kwam het tot een treffen. De Leeuwarders delfden het onderspit en verloren 23 man.

Auck Feddes was een dochter van Sitse Scheltinga uit Huizum en getrouwd met Fedde Jelgersma; ze hadden een zoon Sitse Jelgersma. De door D.J. van der Meer gelegde relatie tussen Auck Feddis huys en Jelgersma state op Tsjinserburen wordt ondersteund door de vermelding van de Moezel in de kroniek.
In 1511 komt een Sytia Feddensz onder Roordahuizum voor als eigenaar van de grootste boerderij: 80 pondemaat (43 fl.); gelijktijdig waren een Hette Feddez en een Hebba Jelgersma (overleden voor 1543) er landeigenaar.(1) In 1640 was Jelgersma, groot 47 pondemaat (21 fl.), eigendom van de jufferen van Ayta te Swichum; zij verhuurden het toen.

(1) Een Fedde Hettez Jelgersma trouwde in het begin van de 16de eeuw met Tryn Dyesdr Hania uit Weidum. Genealogia Ayttana, 271.

Bewoners 1453 Hetta Hebbaz Jelghersma (?)
Fedde Jelgersma en Auck Feddis
1498 Auck Feddes, wed. Jelgersma
Sitse Jelgersma/Sytia Feddensz
1640 de jufferen van Ayta te Swichum, gebruiker Douwe Klazes
1698 Gijsbert Catzius te Leeuwarden, gebruiker Jan Wybes
1728 Gijsbert Catzius erven te Leeuwarden, gebruiker Rein Jans
1832 Sybrand van Haersma, grietman van Achtkarspelen te Buitenpost

Huidige doeleinden Op het stinsterrein staat nu en boerderij.
Opengesteld n.v.t.
Foto's
Bronnen Tekst: met toestemming van auteur P.N. Noomen overgenomen van www.hisgis.nl, tab "kaartlagen", keuze "Stinzen Fryslân". Die tekst is tevens gepubliceerd in "De Stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners", P.N. Noomen, Uitgeverij Verloren, Hilversum, 2009
Foto 1: archief van J. Leemburg