Jouwsma State te Anjum

Ligging De sate lag aan de Lange Schanzer weg, tegenwoordig Boltaweg, op de grens met Lioessens onder Anjum, gemeente Dongeradeel.
Andere benaming Juwsma State
Ontstaan Omtrent het ontstaan van de stins/state is niets bekend.
Geschiedenis Jouwsma wordt opgenomen vanwege de stinswier die er naast lag. Deze sate heette in 1511 ongetwijfeld al, evenals zijn bewoner, Jwsma. In 1640, 1700 en 1850 komt resp. Jusma-, Jousma- en Jouwsma-sate voor. Waarschijnlijk betreft het een reeds voor 1500 verdwenen stins.
In 1511 was de sate, toen ruim 86 pm groot, deels binnen-, deels buitendijks gelegen, eigendom van verschillende personen, ondermeer van Take en Menke Heemstra en van de bewoner Jelle Juwsma zelf. In 1640 was de grootte 65 pm en was juffr. Fed van Cammingha, weduwe van de hr. Upko van Burmania eigenares; in 1698 Henricus van Wyckel als curator over Titia Bosman. Ook in 1640 en 1698 was de sate verpacht.(*1)

De sate lag aan de Lange Schanzer weg, tegenwoordig Boltaweg, op de grens met Lioessens. Vanuit de Dijkstervaart liep er een opvaart naar toe. Ook in 1700 lag het land nog deels "buitendijks", in de Anjumer en Lioessenser Polder. In 1718 lag buiten de gracht, ten noordwesten grenzend aan het hornleger, een stinswier. In 1850 wordt deze niet meer aangegeven. De gracht rond het boerderijerf is dan nog deels aanwezig.
Van Jouwsma sate en de wier bestaan geen oude afbeeldingen. De stinswier komt voor het eerst op de kaart van Schotanus (1718) voor. Tegenwoordig maken het stinsterrein en de huisplaats van de voormalige boerderij deel uit van het aangrenzende akkerland.

(*1) Herma van der Berg in NO, II, 265, verwart Juwsma (Anjum) en Jouwersma (Lioessens); haar opgave van de eigenaars in 1511 en 1698 zijn niet juist.
Bewoners 1511 Take en Menke Heemstra en van de bewoner Jelle Juwsma
1640 juffr. Fed van Cammingha, wed. Upko van Burmania
1698 Henricus van Wyckel als curator over Titia Bosman
1700 wed. van secr. Sixma nom. lib. en wed. Heixan c.s.
Huidige doeleinden Het terrein maakt nu deel uit van het aangrenzende akkerland en is niet meer als huisplaats herkenbaar.
Opengesteld n.v.t.
Foto's
Bronnen Tekst: Jan Leemburg
P.N. Noomen, De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners, 2009
De website hisgis