Klein-Lankum State te Franeker

Ligging Deze State stond in Franeker, gemeente Waadhoeke.

Tekening van de State door Pieter Idserts (1734)

Ontstaan Het is mij niet bekend wanneer deze State werd gebouwd.
Geschiedenis Van der Aa schrijft het volgende over deze State:
LANKUM (KLEIN-),†voormalige state,†provincie Friesland,†kwartier†Westergoo, arrondissement en 3 1/2 uur ten westen van Leeuwarden, kanton en 1 1/4 uur ten oosten van†Harlingen, gemeente en 20 minuten ten westen van†Franeker. De beroemde Petrus Camper, die den 11 Mei 1722 geboren was, en den 7 April 1789 overleed, na tien jaren Hoogleeraar in de genees-, heel-, en kruidkunde aan de Groninger hoogeschool te zijn geweest, heeft, gedurende veertien jaren, op deze state zijn verblijf gehouden. Het huis is in het jaar 1830 gesloopt. Ter plaatse, waar het gestaan heeft, ziet men thans eene arbeiderswoning. De daartoe behoord hebbende gronden, beslaande eene oppervlakte van 5 bunders 7 vierkante roeden 36 vierkante ellen, worden thans in eigendom bezeten door onderscheidene personen, woonachtig te Franeker.

De oudste vermelding van Klein-Lankum komen we tegen in het doopboek van Franeker: tussen 1734 en 1738 laat Tjepke Johannes kinderen dopen, erbij wordt vermeld dat hij huisman van Klein-Lankum is. In 1745 komen we in hetzelfde doopboek Luijtjen Douwes tegen, wonende op Klein-Lankum en in 1751 Marten Jelmers, boer op Klein-Lankum. In hetzelfde jaar komen we in het doopboek van Harlingen Hendrik Christophel Nikkels, tuinman bij burgemeester Vosma op Klein-Lankum tegen; hij is getrouwd met Barbara Rebecca Franken.
Die burgemeester is Doede Johannes Vosma, burgemeester van Harlingen. In 1755 is hij ernstig ziek en professor Petrus Camper bezoekt hem op Klein-Lankum. In Franeker is een een instrumentmaker, Jan van der Bildt, die juist een nieuwe telescoop aan het uittesten is. Hij ziet dat de profesoor na het bezoek aan de patiŽnt naderhand nog de vrouw van de patiŽnt een privťonderzoek geeft. Deze vrouw is Johanna Bourboom en na het overlijden van de burgemeester trouwt ze met de professor. De verhalen over wat er voor hun huwelijk plaats gevonden heeft, doe zich al snel de ronde en Petrus Camper en Johanna Bourboom zien zich genoodzaakt in Amsterdam te gaan wonen.

Johanna Bourboom wil graag terug naar Friesland en vanaf 1773 vestigen ze zich op Klein Lankum, waar Johanna in 1776 sterft.
We komen in het doopboek nog enkele namen tegen, van personen, die op Klein-Lankum gewerkt of gewoond hebben. In 1759 is dat Feike Sierks, huysman, en in 1766 en 1767 Dooitse Rintjes, ook huysman.
Vervolgens in 1786 Jan Terhorst en Antje Klazes van Klein-Lankum en in het trouwboek ook in 1786 Gijsbert van Ulsen en Gatske du Moulin, op Klein-Lankum. En in 1799 trouwen te Franeker op Pieter Nauta en Geertje Philippus, waarbij zij afkomstig is van Klein-Lankum.

De professor Petrus Camper heeft een zoon, Adriaan Gilles Camper, die trout met Theodora gravin van Limburg Stirum en zij laten tussen 1797 en 1801 enkele kinderen dopen; ze wonen op Klein-Lankum. Waarvan in 1818 Johanna Camper trouwt met Hendrik Arend Hamaker, waarbij vermeld staat dat de bruid op Klein-Lankum geboren is en in 1821 trouwt Frederica Theodora Ernestina Camper met Jacob Gijsbertus Samuel van Breda, waarbij ook vermeld staat dat de bruid op Klein-Lankum geboren is.
Adriaan Gilles sterft in 1820 en mogelijk hebben zijn kinderen het nog een aantal jaren gezamenlijk en het uiteindelijk in 1830 voor afbraak verkocht.
In 1811 is Klein-Lankum nog steeds als anatomisch, geologisch en mineralogisch kabinet ingericht. De gehuisveste collectie die bekendstond als Museum Camperianum, is rond 1820 door koning Willem I van de erven Camper gekocht en aan de Groninger universiteit geschonken. Een deel van die collectie, ook genaamd het "Kabinet van Camper", is verloren gegaan bij de brand van het Academiegebouw in 1906.

Ik ben op zoek naar meer informatie over deze State.
Bewoners 1775 (?) - 1789 (?) Petrus Camper, getrouwd met Johanna Bourboom
1789 - 1820 Adriaan Gilles Camper, getrouwd met Theodora Aurelia van Limburg-Stirum
1820 - 1830 erven van Adriaan Gilles Camper
Huidige doeleinden Er is niets meer terug te vinden van deze State.
Opengesteld n.v.t.
Foto's
Verantwoording Tekst:
C.W. Braaksma
Bronnen
A.J. van der Aa, Aaardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden, 14 delen, 1837 - 1851
Website van Franeker
Afb. 1: collectie Fries museum