Oldhuistra State te Metslawier

Ligging Master van Loanstrjitte 33, Metslawier, gemeente Dongeradeel.

De boerderij op het stateterrein in april 2010

Andere benaming Aldhuistra
Ontstaan Het ontstaan van de stins is niet bekend.
Geschiedenis De belangrijkste stins in Metslawier was Ropta. Daarnaast waren ook Wibalda en Jaersma oude hoofdelingenhuizen. Alledrie deze machtsposities werden in 1422 al genoemd. Verder waren er nog twee staten die vanwege hun naam, omgrachting of (16de-eeuwse) bewoning opvallen: Oldhuistera en Fridshuistera. Beide goederen werden ook in 1511 reeds genoemd. Oldhuistra zou gezien de naam een oude stins geweest kunnen zijn. Het was in 1511 en ook na 1640 pachtgoed; in de 16de eeuw werd het enige tijd door de adellijke eigenaars bewoond.

Als eerste vermelding in het Register van den Aanbreng van 1511 is vermeld Aeltije Auld Hustma die 80 pondemaat pachtte van Onna Aesgama, uit welk land de priesters een rente ontvangen. In 1580 wordt die rente opnieuw vermeld: "Uut Oldehustra sate'.
In 1543 was Gerrit van Wijtsma eigenaar en in 1640 wordt de sate door de eigenaar Pijbe van Wijtsma zelf bewoond. De Wijtsma's waren katholiek gebleven en komen dus niet in het stemkohier voor. Zij waren geparenteerd aan de Unia's. Carel van Unia was gehuwd met Allegonda Roelantsdr. van Achelen, zodat mogelijk de in 1590 te Metslawier genoemde Roeland van Achelen, gehuwd met Womck van Mockema, op Oldhuistra gewoond heeft. Ook Eelcke van Mockema, die in 1578 in het Register van de Personele Impositie genoemd wordt te Metslawier, zal hier gewoond hebben.
In 1698 verhuurden de kinderen van Hobbo Esaias van Aylva het hornleger van Jaersma State en nog drie andere sates onder Metslawier, waaronder Oldhuistra sate.
In 1728 was dit bezit - nog aangegroeid met Helbada sate - eigendom van jonker Julius Jelte van Unia.
Bewoners 1511 Aeltije Auld Hustma (bewoonster)
1543 Gerrit van Wijtsma
1578 Eelcke van Mockema (?)
1590 Roeland van Achelen en Womck van Mockema (?)
1640 Pijbe van Wijtsma
1698 kinderen van Hobbo Esaias van Aylva
1728 Julius Jelte van Unia
1832 Ulbo van Burmania te Anjum
Huidige doeleinden Op het stateterrein staat een monumentale kop-hals-romp boerderij.
Opengesteld n.v.t.
Foto's Kadastrale Kaart met de States rond Metslawier uit 1832
Bronnen Tekst: Jan Leemburg
P.N. Noomen, De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners, 2009
Herma M. van den Berg, De monumenten van geschiedenis en kunst, Noordelijk Oostergo, De Dongeradelen
De website hisgis
Foto 1 Jan Leemburg
Afb. 1: archief Jan Leemburg