Popmastins te Oosterend

Ligging Deze Stins stond bij Oosterend, gemeente Terschelling.
Ontstaan Wanner de Stins gebouwd werd, is niet bekend.
Geschiedenis Op Terschelling was de familie Popma het geslacht met een leidinggevende funktie. Dit oude geslacht der Popma's noemde zich Heer van Schellingerland.
De Hollanders beschouwden al heel lang het eilang als leen. In 1399 verkocht Albrecht van Beieren het eiland aan Jan van Arkel, maar toen deze in opstand kwam tegen zijn landsheer, werden zijn goederen verbeurd verklaard. Ondertussen was Jacoba van Beieren gravin van Holland geworden en zij verkoopt het eiland in 1417 aan Gerard van Heemskerk. Via vererving komt het later in bezit van Cornelis van Bergen en tenslotte van Jean de Ligne Graaf van Aremberg.
De belangrijkste figuur uit de familie Popma, was Folkert Popma. Hij sloot internationale verdragen, o.a. in 1482 met koning Edward van Engeland in 1482. Daarin wordt hij genoemd als heer van der Skylinghe ende Gryndt.

Als Rienck Popma in 1510 sterft, kan Cornelis van Bergen het eiland ook daadwerkelijk in bezit nemen: hij koopt Jarich van Popma, de zoon van Rienck, af. Jarich van Popma verliest al z'n geld en sterft in armoede.
Jean d'Aremberg sneuvelt in 1568 bij Heiligerlee en zijn zoon Charles verkoopt het eiland in 1615 aan de Staten van Holland.
De Hollandse heren van Ter-Schelling bewoonden een kasteel te Stryp en de regering was gevestigd te Midsland.

Bij de plaats Oosterend is een kunstmatige hoogte (wier) aanwezig, waarop de stins zou hebben gestaan. Onder het maaiveld op de top van de wier zijn middeleeuwse bakstenen aangetroffen en om de wier heeft duidelijk een gracht gelopen.
Ook bij het plaatsje Lies is zo'n wier te vinden.
Jammer genoeg komt de Stins niet voor op oud kaartmateriaal en zijn er ook geen afbeeldingen bewaard gebleven, waardoor het onmogelijk is om iets te zeggen over het uiterlijk van de Stins.
Bij de Popmastins stond een kapel, de éénpoort, waar nu café-restaurant de Boschplaat staat. Achter die kapel was een begraafplaats en de weg voor die kapel heet ook nu nog de "lijkweg."

Het wapen van de Terschellinger Popma's verschilt van dat van de Friese Popma's, doordat er een Davidster (=poolster) naast de lelie staat.
Bewoners familie Popma
- ca 1510 Rienck Popma
ca 1510 Jarich van Popma
Huidige doeleinden De wier waarop dit huis gestaan heeft is nog aanwijsbaar. Deze plek is Archeologisch Monument.
Opengesteld n.v.t.
Foto's Er zijn geen afbeeldingen van de stins bekend.
Bronnen Tekst: Stinsen en States, adellijk wonen in Friesland, 1992
de heer P. Roos