Popta Slot

Ligging Het Popta Slot staat in Marssum, Slotleane 1, gemeente Menaldumadeel.

Oude tekening van het slot uit ca 1855 door N. van Loon

Andere benaming Heringa State
Ontstaan Het huis werd rond 1500 gebouwd.
Geschiedenis Het is mogelijk dat de state door Sasker van Camstra rond 1500 werd gebouwd. Zijn zoon Eelcke van Heringa voltooide het in 1525.
De hoofdtoegang bevond zich aan de tegenwoordige achterzijde bij de traptoren. Wellicht rond 1600 werd de toegang naar de tegenwoordige voorzijde verplaatst en het poortgebouw gebouwd. Het gehele pand was omgeven door een gracht.
Weldra kwam de state in het bezit van het geslacht Van Eysinga. In 1631 liet Tjalling van Eysinga, grietman van Menaldumadeel, de state in- en uitwendig verbouwen. Het interieur werd o.a. van vele renaissancistische poortjes, schouwen en betimmeringen voorzien. Het poortgebouw werd verhoogd en van een nieuwe gevel voorzien in de trant van Hendrick de Keyser. De verdieping van het poortgebouw werd van een schouw voorzien. Deze verdieping werd toegankelijk gemaakt door een uitgebouwde traptoren, waarin een eikenhouten spiltrap. Nu nog geheel aanwezig.

Bijzonder is dat de gibben niet via de topgevels, maar via het dak toegang hebben tot de zolder. Een op het huis aanwezig schilderij geeft het pand in deze staat weer: een uit kloostermoppen bestaand rechthoekig gebouw, waarvan het linker deel, en wellicht het oudste, onderkelderd is. De vensters bestonden uit natuurstenen kruiskozijnen.
In 1687 kwam de state in het bezit van Dr. Henricus Popta, advocaat van het hof van Friesland. Ook hij zal de nodige veranderingen hebben aangebracht. In 1711 stichtte hij het nabijgelegen vrouwengasthuis.
In de 18e eeuw werden de kruiskozijnen vervangen door schuiframen met een kleine ruitverdeling. Tevens werd in rijke kroonlijst aangebracht.
In 1880 heeft een restauratie plaatsgevonden waarbij o.a. de hoofdtoren aan de voorzijde geheel werd ommetseld in neo-renaissance trant.
Tijdens een restauratie in 1906 onder leiding van J. F. L. Frowein werden de muren zo goed als gesloopt om de state zo goed mogelijk in een middeleeuwse trant te herbouwen. Hierbij gingen vele bouwsporen van waardevolle veranderingen verloren. In een aanbouw aan de zuidzijde werd toen een salon in Louis XVI-stijl aangebracht, naar het voorbeeld van een nog aanwezige kamer in de Harsta State te Hogebeintum.

Heringa State is de enige complete landelijke huis in Friesland dat van de vele is overgebleven. Ook de boerderij en de hovinge zijn nog intact. Het huis is gemeubileerd met 17e-eeuwse meubels en bevat zelfs nog een 16e-eeuwse bedstede.
Bewoners ca 1500 Sasker van Camstra
ca 1525 Eelcke van Heringa
familie Van Eysinga
ca 1631 Tjalling van Eysinga
1687 Dr. Henricus Popta
Huidige doeleinden Het interieur is nog gemeubileerd en ingericht in de stijl van de 17e en 18e eeuw en is nu een museum.
Opengesteld Het huis is opengesteld, maar de openingstijden weet ik niet. Zie eventueel de eigen site. (INFO)
Foto's Foto van het huis op 25 oktober 2003 Foto van de grote zaal van het slot Foto van de ingang naar de grote zaal van het slot Foto van de salon in Lodewijk XV-stijl van het slot Foto van de schouw in de grote zaal van het slot
Nog een foto van de grote zaal van het slot Foto van de gang van het slot Foto van een slaapkamer met bedstee in het slot Foto van een 17e eeuwse bedstede in het Popta Slot
Foto van een deel van één van de gevels van het slot op 21 januari 2006 Foto van de toren van het slot op 21 januari 2006 Foto van het slot op 21 januari 2006 Foto van de voorzijde van het slot voor de restauratie van 1906 (?) Foto van de achterzijde van het slot voor de restauratie van 1906 (?)
Oude tekening van het slot uit 1875 door A. Martin Afbeelding van het Slot door Sjoerd Bonga begin 19e eeuw Schilderij van Tjalling van Eysinga (1562 - 1603) Kaartje met de States rond Marssum, Deinum, Boxum en Blessum
Bronnen Tekst: Aardrijkskundig Woordenboek van Van der Aa
Langs stinsen, states en andere voorname huizen in Friesland, 1979
Afb. 1: Langs stinsen, states en andere voorname huizen in Friesland, 1979
Foto 1: Albert Speelman
Foto 2 t/m 5: Langs stinsen, states en andere voorname huizen in Friesland, 1979
Foto 6 t/m 8: Website van Tresoar
Foto 9: Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992
Foto 10 t/m 12: Albert Speelman
Foto 13 en 14: Ronald van Schepen
Afb. 2: Langs stinsen, states en andere voorname huizen in Friesland, 1979
Afb. 3: Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992
Afb. 4 en 5: Archief van J. Leemburg