Schonenburg te Kollum

Ligging Deze state lag ten oosten van Kollum, gemeente Kollumerland.

Kaartje met de States rond Kollum
Andere benaming Jeltinga State ?
Ontstaan Het ontstaan van deze state is niet bekend.
Geschiedenis In 1883 schrijft Andreae dat de standplaats van deze state nog duidelijk te herkennen is aan de toen nog aanwezige grachten en singels. Op die singel stond een arbeiderswoning die als Schonenburg bekend stond. Overigens noemt hij het vreemd dat deze oorspronkelijke naam bij de bevolking in gebruik gebleven is terwijl het goed later Jeltinga State genoemd werd.

Rond het midden van de 16e eeuw moet de state eigendom zijn geweest van Sebastiaan van Schonenburg, van 1536 tot 1558 (substituut) grietman van Kollumerland en naamgever van de state. Vermoedelijk was het huis door vererving afkomstig van de familie van zijn vrouw Ath van Herema. In 1558 is er sprake van “’t Huijs van Joncker Sebastiaen” waarmee het Huis Schonenburg in het dorp bedoeld kan zijn ofwel Schonenburg State.
Zoon Marten van Schonenburg en zijn vrouw Eelck van Heemstra erfden vermoedelijk de state, maar bewoonden later het huis in het dorp. Hij komt althans in 1579 voor als inwoner van Kollum. Drie jaar later werd hij grietman van Dantumadeel. Marten en Eelck hadden twee dochters, Atke en Lucia. Atke trouwde met Carel van Esserden uit Gelderland en Lucia met Aemilius Uten Engh die in Utrecht woonde. Zij verkochten de state aan buurman Gatze van Jeltinga die op Riddersma State woonde. Zijn zoon Duco van Jeltinga komt in 1616 voor als kerkvoogd te Kollum en woonde met zijn vrouw Catharina van Wigara in 1642 vrijwel zeker op Schonenburg.
Na de dood van Duco is de state eigendom van zijn zoon Otto van Jeltinga. Vermoedelijk heeft hij het naastgelegen Riddersma gekocht van zijn nicht Juliana van Jeltinga en de beide states samengevoegd. Volgens Andreae zou na de samenvoeging Riddersma State zijn afgebroken terwijl Schonenburg/Jeltinga State bewoond gebleven zou zijn. Uit 1711 dateert echter de vermelding “Riddersmastate oft nu Jeltinga-slot genaemt”. Dit zou kunnen inhouden dat Andreae het mis had en dat Schonenburg is afgebroken en niet Riddersma.
Bewoners 1536 – 1558 Sebastiaan van Schonenburg
Marten van Schonenburg
Gatze van Jeltinga
1642 Duco van Jeltinga
Otto van Jeltinga
Huidige doeleinden Van de State is niets meer terug te vinden.
Opengesteld n.v.t.
Foto's
Bronnen Tekst: Jan Leemburg
“Kollumerland en Nieuw Kruisland”, mr. A.J. Andreae, 1883-1885
Afb. 1: www.hisgis.nl