Tzigerastins te Medwerd bij Holwerd

Ligging Deze stins stond ten zuiden van Holwerd, gemeente Dongeradeel, bij de buurschap Medwerd.

De bedrijfsgebouwen op het voormalige stinsterrein d.d. 25-04-2010

Andere benamingen Thiegera, Tiegera, Tyegera guedt, Tygra, Tygera
Ontstaan De stins is vermoedelijk reeds in de 14e eeuw ontstaan.
Geschiedenis Tzigera is een van de vier sates van de terpbuurschap Medwerd. Deze buurschap werd reeds in de 9de eeuw genoemd, toen aan de abdij Fulda hier grondbezit werd geschonken. In de tweede helft van de 12de eeuw woonde hier een waterzuchtige vrouw die door abt Frederik van Mariengaarde werd genezen. In 1390 was Asega fen Medwerth grietman in Dongeradeel. Geen van deze oude vermeldingen behoeft echter specifiek op Tzigera betrekking te hebben.

Tzigera state ontleende zijn naam aan een oude gelijknamige familie. Evenals Bolta en Bauwerda in Holwerd betreft het een reeds in de 15de eeuw opgegeven hoofdelingenpositie. In contemporaine bronnen komt het slechts als pachtgoed voor.
Blijkens de naam van de pachter Gerleff Thiegera in 1511 werd toen de naam Thiegera, Tiegera of Tyegera guedt te Medwert (1543) reeds gebruikt. In 1700 heette het Tygra, in 1850 Tygera.
In de eerste helft van de 15de eeuw woonde hier Epe Tzigera, gehuwd met Bauck Ingia. Het wapen "Tzigera in Holwert" wordt in het Burmaniaboek afgebeeld als: een Friese halve adelaar; en blauw met een balk van goud, vergezeld van een gouden ster boven en beneden. Helmteken een eenhoorn met een gouden hoorn en (een blauwe vogel in de bek?).
Hun dochter Reinsck trouwde met Peter Camstra te Jelsum op Dekema State. Reinsck stierf in 1488, Peter in 1494; beiden werden te Jelsum, waar zij ook woonden, begraven. In 1511 was de grootte 40 pondemaat, in 1700 63 pondemaat; in beide jaren werd het voor 20 floreen aangeslagen. Eigenaars in 1511 waren Renick Kampstera en de drie priesters aldaar. Ook in 1640 en 1700 behoorde het nog aan de familie Camstra.

In 1700 was dat Maria Anna van Æbbinga, weduwe van Tjalling Camstra van Tjaarda die op Tjaarda State te Rinsumageest woonde. Tzigera werd in het stemkohier van 1698 dan ook vermeld als Tjaarda. In het floreenkohier van 1700 is echter de naam Tygra vermeld. Daarna raakte het buiten de familie, want in 1728 was het eigendom van Jan Annes te Blija, die het verpachtte aan Homme Sydses. Het kadaster vermeldt in 1832 Reinder Oepts Dijkstra en mede eig. als bezitters.

De boerderij onderscheidde zich op kaarten niet door de aanwezigheid van een wier of een brede gracht. Van Tzigera zijn geen oude afbeeldingen bekend.
Op de kaarten van Schotanus (1664, 1718) draagt het geen naam.
Bewoners - Epe Tzigera, gehuwd met Bauck Ingia. Dochter:
- Reinsck Tzigera, getrouwd met Peter Camstra te Jelsum. Zoon:
- Renick Kampstera, eigenaar in 1511.
- Maria Anna van Æbbinga, weduwe van Tjalling Camstra van Tjaarda (1700)
- Jan Annes, eigenaar 1728, gebruiker Homme Sydses
- Reinder Oepts Dijkstra en mede eig. in 1832
Huidige doeleinden Op het voormalige stinsterrein staat een bedrijfsgebouw dat bij de naastgelegen boerderij lijkt te behoren.
Opengesteld n.v.t.
Foto's
Bronnen Tekst: Jan Leemburg
P.N. Noomen, De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners, 2009
De website hisgis
Foto 1: Jan Leemburg