Walta State te Hallum

Ligging De Stins/State stond aan de Meekmawei 2, te Hallum, gemeente Ferwerderadiel.

Kaartje met de Stinsen rond Marrum, Hallum en Hijum
Ontstaan De Waltastins werd waarschijnlijk in de 13e eeuw gebouwd.
Geschiedenis Walta wordt indirect, door de pachtersnaam, in 1540 genoemd; met toponiem Waltha guedt en Walthe saete in 1543.
In 1511 en in 1540 was Walta een sate die door Ernst Mockema alias Unema werd verpacht. De vier priesters trokken in 1511 samen 1 goudgulden, in 1543 de pastorie een halve goudgulden en de sacrista en de prebendepriester ieder 7 stuivers aan renten uit dit goed. In 1640 was de weduwe van kapitein Aernsma eigenaresse van Walta. Zowel in 1540 als in 1700 werd het goed voor 23 floreen aangeslagen.
In 1698 is het goed eigendom van mevrouw Margareta van Walta, weduwe Coenders. In 1700 is jhr. Willem van Haren, grietman van Het Bildt de eigenaar en in 1728 is Breeuts Gijsberts eigenaar en gebruiker. In 1832 is de boerderij in bezit van de erven Gijsbert Gerrits.

Volgens de heer W. Waldus van de Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek is de terp waarop de state/stins staat waarschijnlijk 800 jaar oud. Deze terp was naar alle waarschijnlijkheid een nederzettingsterp uit de (late) middeleeuwen.
Rond 1700 werd de Stins/State al afgebroken, om daarna te worden vervangen door een boerderij, die mogelijk gebouwd werd op de restanten van de stins "Walta".

Op een kaart van Schotanus, in 1718 bewerkt door Halma, is ten oosten van de Waltastins een kleine bult aangegeven, een soort stinswier, met een defensieve functie. Waldus verwijst verder naar het boek van H.M van den Berg: "Noordelijk Oostergo, Ferwerderadeel" uit 1981. Daar staat echter slechts vermeld dat Halbertsma op zijn kaart bij Walta ten noorden van de stinswier van Donia State ook een stinswier aangeeft. In 1832 en 1850 was de wier verdwenen, maar lag om het erf nog een gracht.
In de Hervormde Kerk in Hallum hangt een rouwbord van de familie Walda met daarop het wapen van de familie: drie rode ruitjes op een wit schild.
Bewoners 1511, 1540 Ernst Mockema
1640 weduwe kapitein Aernsma
1698 Margareta van Walta
1700 jhr. Willem van Haren
1728 Breeuts Gijsberts
Gerrit Gijsberts ?
Gijsbert Gerrits
1832 erven Gijsbert Gerrits
?? - heden familie Houtsma
Huidige doeleinden Op het terrein staat nu een 18e eeuwse boerderij.
Opengesteld Deze boerderij is niet toegankelijk.
Foto's Kaartje met States ten Westen van Hallum
Bronnen Tekst: de heer J. Houtsma
P.N. Noomen, De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners, 2009
Website van HISGIS
Afb. 1 en 2: archief J. Leemburg