Wybingastins bij Nijland

Ligging De Wybingastins stond bij Nijland, gemeente Súdwest-Fryslân.
Ontstaan Deze stins werd al in 1452 afgebroken.
Geschiedenis Halverwege de 15e eeuw komen we Bauck Hesselswyf tegen, die getrouwd is met Hessel Albada. Ze wonen in Westhem, en zij laat in 1452 haar testament opstellen. De echtelieden leefden waarschijnlijk in onmin, want zij wees niet haar man, maar Lolle Ockinga aan als uitvoerder van het testament. Het is overigens niet duidelijk of deze Lolle een verwant van Hessel of Bauck was. Omdat haar huwelijk kinderloos is, worden als erfgenamen genoemd: de vrouw van Ynne Bockes, Ebel geheten, de kinderen van Douwe Hiddema, en "zusterlingen". Met "zusterlingen" werden neven of achterneven bedoeld. Mogelijk was Lolle Ockinga te Burgwerd ook erfgenaam.
Door haar naam Bauck Hesselswyf weten we niet uit welke familie ze stamde. De familie Albada had nauwe contacten met de families Ockinga en Hiddema. Door haar huwelijk met een lid van de familie Albada en haar omvangrijke bezit, moet ze wel uit een hoofdelingenfamilie afkomstig zijn.

Het "Wybinga goed oppa Nyland" komen we tegen als belangrijkste bestanddeel van een prebende, die door Bauck werd gesticht, in de Sint-Maartenskerk van Bolsward. Waarschijnlijk was de stins in 1452 al afgebroken en lijkt het goed uit een gewone boerderij met een stinswier te bestaan.

Gedurende meerdere eeuwen blijft de boerderij eigendom van het Wybingaleen. Als gerechtigden van het leen komen we de familie Van Albada te Sneek tegen. Deze familie stamde waarschijnlijk af van Baucks verwant en erfgenaam Ynne Bockes. Later komen de familie Wybinga tegen, die zich dus naar het leen vernoemd hebben.

Naast de Wybinga sate lag tot in 19e eeuw een wier, die we ook tegen komen op de kaarten uit 1718 en 1850. De wier lag direct ten zuiden van de boerderij, bij de splitsing van de Tjaarddijk en de Remswerder laan. De stinswier bevond zich ten westen van de Doniahuis, die weer direct ten westen van Hiddemastins stond.
Van de stinswier is een schilderij bewaard gebleven van omstreeks 1825, die vervaardigs werd door Douwe de Hoop (1800 - 1830). We zien hierop de wier tussen enkele bomen, met op de achtergrond de boomsingel rond Wybenga sate. In de verte is de kerktoren van Nijland te zien.
In 1873 werd besloten om de wier af te graven. Toch bleef het perceel tot in de 20e eeuw nog "de Wier" heten.
Bewoners
Huidige doeleinden
Opengesteld n.v.t.
Foto's
Bronnen Tekst: P.N. Noomen
P.N. Noomen, De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners, 2009
De website hisgis
P.N. Nomen: hartelijk dank voor alle informatie en het vele onderzoek!!